De VGC ondersteunt scholen bij hun leesbeleid

De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) wil kinderen en jongeren meer aan het lezen zetten. In 2020 deed het Onderwijscentrum Brussel (OCB) een enquête bij scholen en deskundigen over leesmaterialen. Hieruit volgden verschillende aanbevelingen, waar de VGC mee aan de slag ging. Met verschillende initiatieven wil ze het Nederlandstalig onderwijs in Brussel extra ondersteunen in de meertalige en grootstedelijke context van de stad.

Subsidies voor boeken, leesmaterialen en de inrichting van leeshoeken

Subsidies voor boeken, leesmaterialen en de inrichting van leeshoeken

Ondersteuning, materialen en boekenpakketten voor scholen

Ondersteuning, materialen en boekenpakketten voor scholen

Ouders betrekken bij het leesbeleid

Ouders betrekken bij het leesbeleid

Inspirerende activiteiten en praktijkvoorbeelden

Inspirerende activiteiten en praktijkvoorbeelden

Subsidies voor boeken, leesmaterialen en de inrichting van leeshoeken

Voorstelling leesbeleid

Subsidie voor een stimulerende leesomgeving op school 2020-2021

Leesmotivatie is naast een goede technische leesvaardigheid een belangrijke voorspeller van leesvaardigheid. Daarom is het belangrijk om kinderen en jongeren te stimuleren om te lezen. Vooral in het secundair onderwijs vormt leespromotie een buffer tegen de daling van de intrinsieke leesmotivatie. Een stimulerende leesomgeving op school begint met een actuele, uitgebreide en gevarieerde boekencollectie, die aansluit bij de leefwereld en de interesses van jongeren.

Scholen konden in de loop van 2020 en 2021 een VGC-subsidie aanvragen waarmee ze boeken, strips, luisterboeken of e-readers konden aankopen maar ook een gezellige leeshoek inrichten op school of de speelplaats.In het totaal ontvingen 166 schoolvestigingsplaatsen een subsidie van in het totaal 524.107 euro.

Terug naar boven

Gratis mobiele leesmeubels voor scholen 2020-2021

Om scholen te helpen bij de inrichting van een leeshoek ontwierp vzw FIX, een organisatie die laaggeschoolden een opleidingstraject en praktijkervaring biedt, een mobiel leesmeubel. Scholen die een subsidie stimulerende leesomgeving ontvingen, konden bij vzw FIX gratis 2 mobiele leesmeubels aanvragen.

 

Subsidies voor meertalige projecten op school 

De focus van de VGC is krachtig taalonderwijs Nederlands in de meertalige omgeving te stimuleren. Ze versterkt het Nederlands in en rondom de school vanuit een open en positieve houding naar andere talen.  Dit gaat hand in hand met de ambitie om de meertaligheid van alle kinderen en jongeren te bevorderen, in functie van de ontwikkeling van de Brusselse kinderen en jongeren.

Scholen die projecten opzetten met als doel de meertaligheid op school te waarderen of in te zetten, komen in aanmerking voor een subsidie. De subsidie kan o.a. gebruikt worden om een meertalige boekencollectie uit te bouwen of voor activiteiten rond meertalig voorlezen.

Meer info: Subsidie meertalige projecten 2023-2024

Het OCB ondersteunt

Het OCB heeft in haar reguliere ondersteuning en vorming heel wat aandacht voor krachtig leesonderwijs. Dit aanbod ondersteunt scholen en leerkrachten in leesdidactiek en leesbeleid. Rode draden zijn:

  • de leesvaardigheid van de leerlingen in kaart brengen
  • een sterk basisaanbod bieden met aandacht voor directe instructie
  • een krachtig leesklimaat creëren op school
  • aandacht hebben voor zorgleerlingen, differentiatie en evaluatie

Concreet resulteert dit in:

  • Leestrajecten ondersteunen op basis van vragen van scholen
  • Vormingen voor leerkrachten
  • Lesmaterialen en achtergrondinformatie over leesonderwijs aanbieden via de onderwijsbibliotheek, podcasts, Klascement, blogs…
  • Actieve rol in ontwikkelings- en onderzoeksprojecten over leesonderwijs

Meer info over de ondersteuning, vormingen, uitwisselingen en onderwijsbibliotheek: onderwijscentrumbrussel.be

Terug naar boven

Boekenpakketten voor scholen

Veel en vaak lezen is essentieel voor leerlingen om sterkere lezers te worden. Om dat lezen te ondersteunen biedt OCB via de Onderwijsbibliotheek boekenpakketten aan die scholen kunnen ontlenen. Elk pakket bestaat uit een aantal exemplaren van een boek of uit een collectie van boeken en zijn verkrijgbaar in handige koffers.

Naast de boekenpakketten biedt OCB ook een aantal fiches met methodieken die het lezen in de klas kunnen ondersteunen in het lager en het secundair onderwijs.

De boekenpakketten zijn een uitloper van het project Leesrijk Brussel.

Meer info: onderwijscentrumbrussel.be

Leesrijk Brussel 

De Vlaamse Gemeenschap lanceerde midden 2020 de projectoproep ‘Lezen op School’ met als doel kwaliteitsvolle leesomgevingen en leesstimulerende activiteiten op te zetten op school voor kinderen en jongeren uit het basis- en secundair onderwijs in samenwerking met de openbare bibliotheek.

De VGC stapte mee in de oproep: het Onderwijscentrum Brussel (OCB) en de dienst Ondersteuning Bibliotheken in Brussel (OBiB) dienden het project ‘Leesrijk Brussel’ in. Resultaat: samen met de bibliotheken startte het OCB in oktober 2020 de begeleiding van 40 scholen die zich kandidaat stelden. Op basis van de ‘Leesscan’ van Hogeschool Odisee werden leesstimulerende activiteiten met externe partners uitgewerkt op maat van de school.

Terug naar boven

Materialen rond lezen

Naar een duurzaam leesbeleid op school

Met deze fiche ondersteunen we je school bij het opstellen van een duurzaam leesbeleid. 

Download de OCB-fiche

Kwaliteitsvol leesmateriaal aankopen

Hoe bepaal je voor jouw school en jouw welk leesmateriaal nodig en kwaliteitsvol is? In deze fiche vind je tips die je helpen bij het aankopen van boeken en andere leesmaterialen. 

Download de OCB-fiche

 

 

Meertalig voorlezen in de kleuterklas

Voorlezen hoeft niet enkel in het Nederlands te gebeuren. Door anderstalige boekjes in de klas te brengen en meertalig voor te lezen, sla je de brug tussen de thuistalen van de kinderen en het Nederlands van op school. Hoe pak je dat het beste aan?

Download de fiche op brusselvoltaal.be.

Terug naar boven

Meertalig (voor)lezen in de lagere school

Boeken kunnen een brug slaan tussen de thuistaal en de cultuur van kinderen en de schooltaal. 

Download de fiche op brusselvoltaal.be.

 

Meertalige boekencollectie op de lagere school

Hoe begin je een meertalige bibliotheek op school? Dat is niet altijd even eenvoudig. Hier vind je enkele tips om die zoektocht te vergemakkelijken.

Download de fiche op brusselvoltaal.be.

Het aanbod van de Nederlandstalige bibliotheken

Alle basis- en secundaire scholen kunnen bij hun gemeentelijke bibliotheek terecht voor uiteenlopende activiteiten en diensten. Scholen maken gratis gebruik van de dienstverlening van de bibliotheken. De vaste dienstverlening van de bib bestaat uit:

  • uitleningen van boeken aan klasgroepen
  • introductiebezoeken op maat van de verschillende leeftijdsgroepen
  • inspiratie voor leeslijsten en boekenhoeken
  • Daisy-boeken voor kinderen en jongeren met leesproblemen
  • boekenpakketten op maat
  • toegang tot de persdatabank via de elektronische leeromgeving van de school.

Daarnaast bieden de bibliotheken een brede waaier aan leesbevorderende en taalstimulerende acties en projecten aan. Een greep uit het aanbod: de Jeugdboekenmaand, de Voorleesweek, de Boekenbende, de Kinder- en Jeugdjury, de Digitale Week, (meertalige) voorleesuurtjes, lezingen, workshops, en nog veel meer.

Meer info: Brusselse bibliotheken (bibliotheek.be)

Andere projecten van de Brusselse bibliotheken:  

Terug naar boven

De Leeslijn

De Leeslijn is een gemeenschappelijk leesbevorderingsprogramma van de Brusselse bibliotheken dat alle bestaande projecten en -activiteiten zo goed mogelijk afstemt op de interesses en noden van de kinderen en jongeren.

Zo zijn de fiches met inspiratie voor een geslaagd bibliotheekbezoek voor kleuters en lagere school, herwerkt en verzameld onder de naam 'De Bibwijzer'.

Meer info: De Leeslijn | Brusselse bibliotheken (bibliotheek.be)

Terug naar boven

Ouders betrekken bij het leesbeleid

Het Scholenproject van Ligo Brusselleer

Ligo Brusselleer heeft voor de Nederlandstalige scholen in Brussel een specifiek aanbod dat gratis is voor de scholen en voor de ouders. Doel van de activiteiten en lessen is telkens om competenties van ouders te versterken en hun betrokkenheid bij de schoolloopbaan van hun kind te verhogen.

Scholen kiezen samen met Ligo Brusselleer welke onderwerpen aan bod komen: hoe kunnen ouders taal stimuleren in de thuissituatie, hoe krijgen ze inzicht in het leerproces van hun kind... zijn belangrijke onderdelen van het aanbod.

Meer info: partners.brusselleer.be/samenwerken/scholen

Andere projecten van Ligo Brusselleer rond taalstimulering en (voor)lezen:

Terug naar boven

Communicerenmetouders.brussels

Deze website bevat tips en materialen die kunnen helpen bij de samenwerking en communicatie met ouders. Zo vind je er uitgewerkte fiches en tips over activiteiten of gesprekken met ouders (en leerlingen). Deze kan je gebruiken wanneer je ouders wil betrekken rond bijvoorbeeld (voor)lezen. 

Meer info: Activiteiten en gesprekken met ouders: hoe organiseer je een ouderactiviteit, bv. rond lezen

Terug naar boven

Met je neus in Van Asboek

GBS Van Asbroeck (Jette) - kleuter- en lager onderwijs

De school heeft voorbije schooljaren sterk ingezet op leesmotivatie en een gedeelde visie. Vanuit deze visie worden er veel acties georganiseerd om het lezen bij kinderen te versterken, zowel binnen als buiten de school.

Download de OCB-fiche

Terug naar boven

Leerlingen ontwerpen zelf een leesmeubel

Lagere School Mater Dei (Sint-Pieters-Woluwe) - lager onderwijs

Het gratis leesmeubel van de VGC, gemaakt door vzw FIX vond de school minder geschikt voor haar werking. Daarom werkte ze een mini-project uit: de leerlingen van het 5de en 6de leerjaar maakten zelf een ontwerp voor een bibliotheekkast en legden dat voor in een powerpointvoorstelling aan FIX. 

Download de OCB-fiche

BoekTok en leerkrachten lezen voor uit de boekenkast

Mater Dei-Instituut (Sint-Pieters-Woluwe) - secundair onderwijs

De school kocht met VGC-subsidies een heel pakket boeken aan dat ze in een mobiele boekenkast plaatste op de gang of in de studiezaal. Zo kunnen leerlingen op vrije momenten een stukje lezen. Om het aanbod te promoten, maakten leerlingen van het 3de jaar secundair onderwijs een BoekTok over de kast en lazen de leerkrachten voor uit het aanbod.

Download de OCB-fiche

Samenlezen in de 1e graad van het secundair 

Go!4cITy (Sint-Jans-Molenbeek) - secundair onderwijs

Een grote groep leerlingen stroomt in met onvoldoende leesvaardigheid. Daarom kiest de school ervoor om in de eerste graad maximaal in te zetten op lezen. Alle leerlingen hebben één lesuur per week tijdens Nederlands een samenleesuur, een gedeelde planning zorgt voor er een opbouw in de aanpak en variatie in de samenleeslessen.

Download de OCB-fiche

Terug naar boven

HaBIBi, de schoolbibliotheek van Campus Kalevoet

GO! Middenschool en GO! Atheneum Kalevoet (Ukkel) - secundair onderwijs

Graag en goed kunnen (begrijpend) lezen is de sleutel tot succes in alle vakken op school. Het schoolteam is ervan overtuigd dat ze met de hele school de tekorten, die ze met de toetsen vaststellen, moeten aanpakken. De taalcoördinatoren ondersteunen leerkrachten hierbij. Het ankerpunt is de ‘nieuwe’ schoolbibliotheek. Deze ruimte is niet enkel een fysieke ruimte, maar is in zekere zin ook de motor van het leesbeleid. 

Download de OCB-fiche

 

Hardop lezen met de juiste intonatie

Go!4cITy (Sint-Jans-Molenbeek) - secundair onderwijs

Een grote groep leerlingen stroomt in met onvoldoende leesvaardigheid, zo blijkt uit de Diataaltoetsen. Tijdens de lessen remediëring in het eerste jaar focust het schoolteam vooral op de taalvaardigheid Nederlands van de leerlingen. Zo maakte de leerkracht een spel om het hardop lezen te trainen. Ze vestigt de aandacht op de intonatie, die in het Nederlands aan het einde van een zin daalt. Op die manier leren de leerlingen aandacht te hebben voor het begin en einde van zinnen.

Download de OCB-fiche

Leestipi op de speelplaats

GO! Basisschool De Iris (Ukkel) - basisonderwijs

In De Iris lezen kinderen niet alleen in de klas. Regelmatig trekken de leerkrachten met de kinderen naar buiten om te lezen. Om kinderen ook in de vrije schooltijd te stimuleren om te lezen, werd op de speelplaats van school een leestipi gebouwd. Kinderen kunnen er tijdens de middagspeeltijd genieten van een stripverhaal.

Download de OCB-fiche

Terug naar boven

Samen bouwen aan een sterker leesonderwijs

Peter Benoitschool (Neder-Over-Heembeek) - basisonderwijs

Tijdens het project Leesrijk Brussel vulde het schoolteam de leesscan in waardoor de school meer zicht kreeg op de sterktes en groeikansen voor lezen. Op basis van deze leesscan maakte de school jaarlijks een aantal doelen en acties op. Stap voor stap werken de leerkrachten samen aan een sterker leesonderwijs. 

Download de OCB-fiche